Naziv projekta:
LOKALNA JAVNA KAMPANJA ZA RJEŠAVANJE PITANJA
NEZAPOSLENOSTI U OPŠTINI/OPĆINI DRVAR
Trajanje projekta:
u toku
Donator:
CPCD
Inicijator i implementaror:
RRS (Izbjeglicki servis za povratak)
Podrucje implementacije:
Opstina Drvar
Trajanje projekta:
8 mjeseci
Sazetak projekta
U okviru programskih aktivnosti GROZD-a građani BIH su identifikovali 12. ključnih problema koji opterećuju građane Bosne i Hercegovine. Nakon identifikacije problema, a na bazi realnih pokazatelja, identifikovani su zahtjevi građana koji su sadržani u građanskoj platformi za izbore 2006.godine. Građanska platforma je usvojena na konferenciji građana BIH u maju 2006.godine u Sarajevu, a ovo je prvi put da u post-ratnoj BIH da su građani izašli prema političkim partijama sa konkretnim zahtjevima i da traže da političke partije u narednom periodu ispune zahtjeve građana BIH koji se mogu egzaktno mjeriti.
U 2007. godini ćemo tražiti da se problem zapošljavanja riješi u skladu sa realnim mogućnostima i obećanjima predstavnika vlasti.
U Kantonu 10 do 2006.godine političke partije su u predizbornom periodu obećavali da će uraditi ovo ili ono a u postizbornom periodu radili su malo da izvrše svoja obećanja koja su dali građanima u predizbornom periodu. Projekt treba da promijeni samu narav kada je u pitanju politička kultura političkih partija tj. Da politički predstavnici i predstavnici vlasti urade nešto konkretno na zapošljavanju građana koji su im na izborima dali svoje povjerenje. Na ovaj način želimo afirmisati odgovornost političara prema javno iznesenim obećanjima građanima u predizbornom periodu i želimo afirmisati princip smjenjivosti. Političke partije trebaju prestati da u predizbornom periodu daju obećanja da će zaposliti ovoliko ili onoliko ljudi, već da učine konkretne stvari kako bi omogućili otvaranje novih radnih mjesta i zapošljavanje( npr. Otvaranje 30 radnih mjesta). Predstavnike vlasti treba da upoznamo(podsjetimo) na činjenicu da je opštinu Drvar napustilo 500 porodica povratničke populacije, a o raseljenim licima da i ne govorimo. Porodice koje su napustile, a neke i prodale svoju imovionu, otišle su iz razloga što nisu mogle pronaći posao kako bi mogli egzistirati u Drvaru. Znači, tokom kampanje javnog zagovaranja ćemo tražiti da predstavnici vlasti daju i ispune konkretna obećanja kako bi se popravio standard života građana u našoj lokalnoj zajednici i kako bismo uvjerili naše građane da ne traže budućnost u drugim gradovima i opštinama, već da budućnost grade i stvaraju ovdje. Prilog ovome dajemo Vam pregled situacije u Drvaru sa ekonomskog aspekta, kao i informacije o Drvaru prije rata.
Proces povratka u opštinu Drvar je započeo sredinom 1997.godine i proces povratka je jos uvijek u toku. Do sada se vratilo oko 7.000 stanovnika. Nažalost, moramo konstatovati da povratak koji se desio u Drvaru nije bio održiv. Prvih godina najveći problem su bili bezbjedonosna situacija i povrat imovine, dok je danas kad su ovi problemi riješeni najveći problemi zapošljavanje, i kreriranje novih radnih mjesta.
U Drvaru je trenutno zaposleno 1111 osoba, ili oko 13% od ukupnog broja stanovnika.
Prije rata u Drvaru radilo je oko 5.700 stanovnika ukupno u privredi i van privredi, što je i prikazano u narednoj tabeli.
| |
Broj zaposlenih |
Pol |
Kvalifikaciona struktura |
| m |
ž |
NK |
PK |
KV |
VKV |
SSS |
VŠS |
VSS |
| Privreda |
4.870 |
3.530 |
1.340 |
670 |
820 |
1.690 |
630 |
690 |
110 |
260 |
| Vanppriv. |
980 |
530 |
360 |
80 |
30 |
50 |
40 |
360 |
150 |
180 |
| UKUPNO |
5.760 |
4.060 |
1.700 |
750 |
850 |
1.740 |
670 |
1.050 |
260 |
440 |
Danas, prema opštinskim podacima ima oko 1000 zaposlenih. Stopa zaposlenosti je 25 %, a nezaposlenosti 75 %.
Ukupan broj nezaposlenih je 710 ( zvaničan broj osoba prijavljenih na Birou za zapošljavanje), a od toga 366 je žena. Međutim, stvarni broj je daleko veći, jer još uvijek veliki broj građana, posebno mlađe populacije, nije ni prijavljena na Birou. Pa tako, ako posmatramo starosnu strukturu zaposlenih uočava se da se na evidenciji nalazi 166 osoba od 45-50 godina života, 297 osoba od 50-60 i 31 osoba od 60-65 godina života. Dakle, možemo kontatovati da na području opštine Drvar vlada velika nezaposlenost.
Kvalifikaciona struktura nezaposlenih
| Ukupno |
NK |
KV |
VKV |
SSS |
VŠS |
VSS |
| 710 |
128 |
306 |
21 |
214 |
32 |
9 |
Privredna situacija, danas, u Drvaru se značajno razlikuje od prijeratne jer je ista u veoma kratkom vremenskom periodu uništena. Glavna industrijska grana je, i dalje, drvno-prerađivačka industrija. Razlog tome je da na području opštine Drvar, šumski tereni zauzimaju oko 69 % površine opštine, te ovakvo drvno bogatstvo pruža mogućnost za proizvodnju primarnih i finalnih proizvoda od drveta. Tako da u registru opštine Drvar ima evidentirano 11 preduzeća koji se bave ovom vrstom djelatnosti. Prema broju zaposlenih (oko 400 radnika) Finvest Drvar je vodeće preduzeće, a bavi se proizvodnjom rezane građe, panel ploča, bukovih elemenata i drugih proizvoda od drveta.
Broj samostalnih radnji po vrstama djelatnosti koji su evidentirane i označene kao aktivne u opštinskoj evidenciji je sljedeći:
- 29 ugostiteljskih radnji
- 151 trgovačka radnja
- 60 zanatsko-uslužnih radnji.
Poljoprivreda
Prije rata od ukupne površine opštine Drvar 25% je bilo poljoprivredno zemljište. S obzirom da je smanjena ukupna površina opštine, smanjene su i poljoprivredne površine, tako da danas na pjedine kategorije otpada sljedeća površina: oranice 26,4 km², voćnjaci 4 km², livade 59,8 km², pašnjaci 91,8 km², šume 450,7 km² i neplodno tlo 21,1 km²,.
S obzirom na strukturu zemljišta i klimatske uslove, u oblasti poljoprivrede postoje znatne mogućnosti za proizvodnju širokog asortimana poljoprivrednih proizvoda, kao i za uzgoj stočarstva, voćarstva, pčelarstva, sakupljanje ljekovitog bilja i šumskih plodova i sl. Iako su relativno dobri prirodni uslovi, poljoprivredna proizvodnja-ratarstvo se odvija uglavnom na sitnim površinama za zadovoljavanje isključivo vlastitih potreba, a ogromne površine ostaju neobrađene. Razloga za ovo ima više, a neki od njih su:
- starosna struktura stanovništva, poljoprivredom se uglavnom bave starije osobe koje obrađuju veoma male površine pored svojih stambenih jedinica,
- nedostatak mehanizacije, zemljište se obrađuje na primitivan način, bez primjene agroteh.mjera tako da se ne mogu očekivati ni neki veći rezultati rada,
- nedostatak novčanih sredstava za nabavku sjemenskog i sadnog materijala, gnojiva, kao i sredstava za zaštitu povrća, voća i žitarica,
- ne organizovanost poljop.proizvodnje, tj. ne postojanje neke asocijacije koja bi okupila poljop.proizvođače, pomogla im pri nabavci repromaterijala, te usmjeravala proizvodnju pojedinih kultura i brinula za otkup i plasman viškova.
U oblasti stočarstva situacija je slična kao i u ratarstvu. Uslovi za razvoj intezivne stočarstke proizvodnje postoje, ali je stanje u odnosu na predratni period ne zadovoljavajuće. Procjenjuje se da Opšina raspolaže sa: 800 goveda, 7.500 ovaca, 1.200 koza, 130 konja i 2.600 svinja. Ovdje treba napomenuti da je i ovako mali stočni fond uglavnom rezultat donacija međunarodnih organizacija.
Strateški pravci razvoja opštine Drvar
Na osnovu podataka koji odražavaju sadašnje stanje odnosno dostignut nivo razvijenosti / nerazvijenosti po pojedinim oblastima koji su odraz realnih tekućih uslova života i rada stanovništva, opština Drvar je napravila prijedlog strateških i programskih zadataka koje trebalo realizovati u narednom periodu.
Jedan od ravojnih ciljeva opštine koji je i sastavni dio strategije je pokretanje svih raspoloživih kapaciteta, smanjiti nezaposlenost i povećati stopu ekonomskog rasta. Kao operativni ciljevi ovog razvojnog cilja navode se sljedeći:
- do kraja 2007. godine kreiranje pozitivnog poslovnog okruženja i pružanje podrške razvoju malih i srednjih preduzeća u opštini,
- do 2010. godine ojačati individualne poljoprivredne proizvođače planskim investiranjem u poljoprivredne grane koje će omogućiti stalni izvor prihoda,
- do kraja 2010. godine obnoviti turističke kapacitete opštine Drvar i kontinuirano ih promovirati potencijalnim partnerima i korisnicima.
Korisnici projekta/kampanje zagovaranja
Plan je da se kroz projekat obuhvate svi građani koji su pogođeni problemom nezaposlenosti, kao i sve dijelovi lokalne zajednice. Prioritet i prednost ćemo dati zajednicama u kojima živi veći broj mladih ljudi i ljudi srednjih godina, premda ćemo voditi računa da ne zapostavimo i ostale građane. Smatramo da će baš mladi imati ključnu ulogu i učeće na način da daju prijedloge i sugestije za nove inicijative i rješavanje različitih vrsta problema.
Takođe, ćemo biti uključeni u monitoring rada izabranih političkih predstavnika i u skladu sa tim pokretati inicijative koje kroz održavanje raznih kampanja mogu rezultirati stvaranju veće odgovornosti predstavnika vlasti prema građanima.
RRS planira da tokom realizacije projekta uključi i sekciju nezaposlenih radnika, koja djeluje pri Udruženju povratnika „Unac”.
Narativni opis osnovnih projektnih aktivnosti/Program kampanje zagovaranja
Prvi korak ka ostvarenju ovog cilja biće upoznavanje građana kroz podjelu promotivnog materijala , putem medija i ličnih kontakata. Organizovaćemo sastanke sa drugim NVO-ima i Udruženjima, gdje ćemo kroz zajednički rad okupiti i animirati veći broj građana da sudjeluju u realizaciji kampanje.
Realizacija projekta podrazumijeva niz specifičnih aktivnosti kao što su: Osnivanje GROZD-a, stalni kontakti i sastanci sa Načelnicom opštine i izabranim opstinskim vijećnicima, kontakti sa medijima, izrada analize trenutnog ekonomskog stanja u Drvaru, kao i izrada prijedloga za rješavanje problema nezaposlenosti, te vodjenje aktivnosti vezanih za Kampanju. Sve navedene aktivnosti ćemo raditi u skladu sa mogućnostima i vremenom koje će predstavnici vlasti odvojiti za nas. Naravno, sa naše strane će biti konstantan pritisak i insistiranje na što većem učešću predstavnika vlasti. Prisustvovaćemo svim sastancima opštinskog vijeća Drvar
Osnivanje GROZD-a podrazumijeva poptisivanje pristupnica od strane fizičkih lica ili organizacijama koje su zainteresovane ili podržavaju ideju GROZD-a i gradjanskog aktivizma.
Gradjani organizovani u GROZD, te RRS ka implementator projekta održavaće redovne kontakte sa Načelnicom, izabranim opštinskim vijećnicma, izabranim Kantonalnim vijecnicima, kao i sa vijećnicima u parlamentu FBiH, putem pisama i telefonskim kontaktima.
Kontakti sa medijima će biti realizovani kroz saradnju sa Radiom Drvar, dopisnicima za Glas Srpske, Nezavisne novine, Dnevni Avaz i Jutarnji list. Prilikom održavanja sastanaka i treninga, obezbjedićemo prisustvo medija, kako bismo što više informisali i uključili građane.
U cilju identifikacije trenutnog ekonomskog stanja u Drvaru RRS će izraditi studiju Ekonomskog stanja u opštini, kao i prijedloge za riješavanje problema nezaposlenosti. Sa obzirom da vlada Kantona 10 i F BiH svake godine raspisuje Javni poziv za građane i preduzeća preko opštinskih Zavoda za zapošljavanje, procjenili smo da će kroz ovu aktivnost biti zaposleno 20-30 građana koji su trenutno prijavljeni na biro za nezaposlene. Takođe, opština Drvar je i ove godine jedan od implementatora projekta SUTRA PLOD, gdje su izdvojena sredstva za zapošljavanje povratnika putem MiSP(malih i srednjih preduzeća).
Kako bismo što bolje promovisali GROZD u našoj opštini, štampaćemo više vrsta promotivnog materijala: brošure, pamfleti.
Pamfleti će sadržavati informacije vezane za GROZD, ciljeve GROZD-a,implementing organizaciji i članovima GROZD-a, kao i informacije o mogućnostima pristupanja GROZD-u. Tiraž pamfleta je 4000 komada, A4 i A5 format. Pamflet će se distribuirarti kroz: Opštinsko vijeće, NVO-e, Resursni centar, Infor centar u Opštini Drvar, te kroz Mjesne zajednice.
Brošura će sadržati pregled Ekonomske situacije u Drvaru, kao i prijedlog rješenja za problem nezaposlenosti. Tiraž brošure je 3000 komada, u boji. Brošura će se distribuirarti kroz: Opštinsko vijeće, NVO-e, Resursni centar, Infor centar u Opštini Drvar, te kroz Mjesne zajednice.
Prilikom organizovanja kampanje javnog zagovaranja planiramo uključiti članove opštinskog Vijeća Drvar i pokušati uključiti poslanike kantonalnih, entitetskih i državnog parlamenta iz izborne jedinice, kao i zainteresovane građane, gdje ćemo prikupiti informacije radi ostvarivanja daljih kontakata. Kontaktiraćemo penzionere, mjesne zajednice, udruženje mladih i NVO-e, od kojih ćemo tokom procesa analize tražiti stavove i mišljenja o problemu nezaposlenosti i kako oni vide rješavanje ovog problema.
U periodu od 15.04. do 15.05.2007. godine izvršićemo okupljanje što većeg broj članova GROZD-a na način što ćemo otvoriti prostor za uključivanje novih članova u lokalni GROZD i kampanju.
Utvrdićemo stanje na terenu gdje ćemo ocjeniti naše prednosti i rizike. Na osnovu dosadašnjeg rada, naići ćemo na otpor i nerazumijevanje od strane lokalnih vlasti. Iskoristićemo zajedničke aktivnosti koje imamo sa opštinom Drvar(zajednička implementacija projekta SUTRA PLOD) kako bismo zajednički došli do ispunjenja ovog cilja.
Kao što je dogovoreno u dosadašnjim kontaktima i sastancima sa drugim lokalnim GROZD-ovima, redovno ćemo vršiti obostrano slanje izvještaja o radu, što je jako bitno za GROZD-ove koji budu u eventualnom zaostatku u realizaciji pojedinih aktivnosti.
Od 01.05. do 15.05.2007. godine planiramo organizovanje prvog skupa sa vijećnicima i načelnicima i pokretanje inicijative sa drugim prisutnim predstavnicima i insistiranje na pokretanju pitanja odgovornosti. Iniciranje da se pitanje nezaposlenosti stavi na prvu sjednicu vijeća i da vijećnici i načelnik pokrenu rješavanje pitanja nezaposlenosti. Odmah nakon prvog skupa vršićemo izradu i slanje pisama svim vijećnicima i ostalim zvaničnicima u kojima ćemo ih pozvati da prisustvuju održavanju skupova koje ćemo organizovati u periodu od 15.05.2007. godine.
Prilikom održavanja skupova, javnih kampanja i sličnih aktivnosti, uključićemo medije, kako bi naš rad bio transparentniji i kako bi podigli nivo ozbiljnosti svih prisutnih(prvenstveno mislimo na predstavnike vlasti). Za vrijeme održavanja skupova najavićemo početak kampanje za problem nezaposlenosti, kao i njen cilj-zapošljavanje 25 osoba.
Od 15.05. do 15.09.2007.godine ćemo vršiti planiranje i eventualnu realizacija akcije pritiska u odnosu na reakciju vlasti, a sve to kroz javne skupove na kojima će biti prisutni predstavnici različitih nivoa vlasti. Takođe u slučaju potrebe, ćemo organizovati javne skupove sa drugim lokalnim GROZD-ovima.
Nastavićemo sa vršenjem pritisaka putem medija i putem drugih sredstava. Na osnovu strateškog plana razvoja opštine, budžeta opštine i donatorskih sredstava koja su predviđena da se utroše na ovom području, organizovaćemo sastanak(GROZD) sa bitnim predstavnicima vlasti gdje ćemo saopštiti i usvojiti naš konkretan prijedlog(zapošljavanje).
Smatramo da ćemo za vrijeme trajanja ovih aktivnosti, kao i lobiranjem na razne nama dostupne načine, kao rezultat od opštine dobiti usvojen akcioni plan za rješenje većeg dijela problema nezaposlenosti.Ukoliko ne dobijemo usvojen akcioni plan u ovom periodu, aktivnosti i instrumente pritiska u cilju usvajanja ćemo sprovesti u periodu od 15.09.2007 godine, kako ne bismo došli u konfliktnu situaciju sa vlastima i doveli u pitanje cijeli dotadašnji rad. U ovom periodu ćemo imati veliki broj vijećnika koji podržavaju ovaj plan i koji će zajedno sa nama raditi na rješenju problema. Na osnovu razvoja situacije, lokalni GROZD će predstaviti alternativna rješenja i uzeti ozbiljnije učešće u kreiranju opštinskog budžeta.
U trajanju od 15.09. do 30.11.2007.godine ćemo lokalnim i drugim vlastima, dostaviti konkretan prijedlog i postaviti zahtjev na način da lokalne vlasti usvoje akcioni plan koji će se sprovesti na lokalnom nivou( zapošljavanje najmanje 25 građana).
Očekivani rezultati: Projekat će imati slijedeće rezultate:
- otvoreno 25 novih radnih mjesta,
- kreiran Opštinski budžet u saradnji sa RRS-om,odnosno GROZD-om
- Kantonalni i federalni zastupnici lobiraju za riješavanje problema nezaposlenosti u Drvaru kroz implementaciju ekonomskih projekta,a sa ciljem donošenja promjena u vođenju ekonomske politike,
- poboljšanje saradnje lokalnih vlasti sa NVO sektorom.
- pozitivniji stav građana prema političarima i otvoren put ka rješavanju drugih-takođe bitnih pitanja.
Ciljevi će biti biti mjereni na slijedeći nacin:
- Izvještaj sa Biroa za zapošljavanje o broju osoba koje su dobile zaposlenje
- Izvještaj Opštinskog vijeća o usvojenom budžetu za 2008.
- Broj implementiranih projekata koji su imali za cilj kreiranje novih radnih mjesta
- Potpisan sporazum izmedju NVO-a i Opštinskog vijeća
Anketiranje gradjana i njihov stav o radu izabranih vijećnika
Glavni cilj je:
Promjena politike u oblasti zapošljavanja, tj. da se do kraja godine donese akcioni plan za rješavanje pitanja nezaposlenosti na lokalnom nivou, nivou kantona i entiteta.
Specificni ciljevi projekta su:
Jačanje političke odgovornosti i dosljednosti nosilaca svih javnih funkcija.
- Izgradnja kapaciteta građana i organizacija civilnog društva za zagovaranje, umrežavanje i zajednički rad u koalicijama
- Povećanje obima, kvaliteta i jednakih mogućnosti za građanski aktivizam
- Izgradnja partnerstva između vladinog, NVO i biznis sektora na rješavanju zajedničkih problema u zajednici
- Izgradnja zajednice u kojoj članovi rade zajedno na rješavanju konkretnih problema
- Otvaranje 25 novih radnih mjesta
